PROGRAM NAUCZANIA KONFERENCJE PUBLIKACJE
O WOLNYM UNIWERSYTECIE WARSZAWY
Newsletter

  email:
  

2015-06-17
FABRYKA SZTUKI
Raport Wolnego Uniwersytetu Warszawy
 
 
 
Publikacja „Fabryka Sztuki” to podsumowanie wyników dwuletnich badań dotyczących podziału i warunków pracy na polu sztuk wizualnych w Polsce. Publikacja jest darmowa, dystrybuowana na strona WUW'u oraz Fundacji Bęc Zmiana. 
 

W ramach badań zespół WUW-u przeprowadził prawie setkę wywiadów z kuratorami, artystkami, pracownikami technicznymi i asystentkami z całej Polski, pod lupę biorąc około dwudziestu projektów artystycznych, które odbyły się w przeciągu ostatnich trzech lat w Polsce. 

Na podstawie ankiet wizualnych, wypowiedzi ludzi sztuki, analiz instytucjonalnych oraz dyskusji grupowych, raport rekonstruuje ekonomię polityczną polskiego obiegu sztuki współczesnej wraz z uzasadniającym ją systemem moralnych przekonań, pragnień i racjonalizacji. 
 
Żeby zrozumieć, w jaki sposób zorganizowany jest obecnie obieg sztuki, raport odnosi się do takich pojęć, jak projekt, prekarność, elastyczność, wielozadaniowość, konkurencja i kooperacja, mechanizmy selekcji, kapitał społeczny czy symboliczny, oraz wyodrębnia szereg tendencji dominujących w polskiej „fabryce sztuki”, spośród których warto wymienić następujące:
 
1. Rynek sztuki nie działa, blisko 70% artystów nie dostaje z rynku sztuki więcej niż 10% swoich zarobków. Rynek jest mirażem, który motywuje artystów do poświęceń.
2. Ludzie sztuki działają pod wpływem tajemniczego „artyzolu”. Ich satysfakcja z pracy jest niezależna od obiektywnych czynników ekonomicznych, takich jak zarobki. Pracują z miłości dla sztuki, nawet jeżeli przynosi im to biedę. Jednak w perspektywie długofalowej nadużywanie „artyzolu” wywołuje wypalenie i frustrację.
3. Najczęściej wymienianą niesprawiedliwością jest nieopłacanie artystów za udział w projektach. 
4. W sztuce panuje „ekonomia słoikowa” - od rodzin artyści dostają więcej wsparcia niż z rynku sztuki i stypendiów ministra wziętych z osobna. 
5. Ludzie na polu sztuki bardzo rzadko mają dzieci albo kogokolwiek pod opieką. Raczej pozostają pod opieką niż są w stanie jej komuś udzielić. 
6. Każdy na polu sztuki ma jedynie dekadę – znakomita część osób aktywnych jest pomiędzy 25-ym i 35-ym rokiem życia. Później "wykruszają się". 
7. Kwestie płci i powiązanych z nimi niesprawiedliwości pozostają niewidoczne i nierozpoznane.
 

Publikacja powstała w ramach projektu 'Podział pracy oraz związanej z nią dystrybucji kapitałów społecznych i ekonomicznych w polu sztuk wizualnych we współczesnej Polsce'. 

 
Kierownicy projektu: Michał Kozłowski, Jan Sowa, Kuba Szreder
 
Kierownicy administracyjni: Szymon Żydek i Bogna Świątkowska
 
Zespół badawczy projektu: Krzysztof Bielecki (identyfikacja wizualna), Joanna Figiel, Mirosław Filiciak, Dorota Grobelna, Mikołaj Iwański, Michał Kotnarowski, Anna Zawadzka
 
Inicjatorzy badań oraz organizatorzy konferencji: Wolny Uniwersytet Warszawy / Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana
 
Partnerzy: Fundacja Projekt: Polska, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, British Council, Ambasada Królestwa Niderlandów w Polsce, Ośrodek Kultury Francuskiej i Studiów Frankofońskich Uniwersytetu Warszawskiego, Pracowania Badań nad Filozofią Francuską Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego
  
Badanie realizowane jest we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Obserwatorium Kultury